Posts

Showing posts from November, 2017

Het vandalisme van ideologische wetenschap

Image
Ons opiniestuk over het postmoderne betonrot in de academische wereld deed redelijk wat stof opwaaien. Eerst het goede nieuws: de meeste van onze collega’s waren niet verontwaardigd omdat we het postmoderne relativisme aanvielen, maar omdat we hun academische vakgebied ermee durfden associĆ«ren. De hoogleraren Tom Van der Meer en Huub Dijstelbloem – in koor met enkele anderen – verweten ons dat ons stuk zelf “feitenvrij” was en dat we ons aan “alarmisme” bezondigden, en ze eisten meer empirische bewijzen voor onze stelling. Die houding kunnen we enkel toejuichen! Wel is het goed om meteen een misverstand recht te zetten. Volgens Van der Meer en Dijstelbloem richten wij onze pijlen op “de wetenschap als geheel”. Ons stuk sprak echter over “grote delen van de sociale en geesteswetenschappen” en we specificeerden naar een aantal disciplines. Binnen vrijwel alle vakgebieden zijn natuurlijk tegenstemmen te vinden, en vele domeinen van wetenschap zijn zelfs grotendeels immuun gebleven voor …

De grootste gemene blinde vlek

Image
Heerst er een linkse dominantie in de wetenschap? Als zelfs een ‘progressieve jongen’ als Ruben Mersch pleit voor meer conservatieve wetenschappers (wat hem overigens siert), moeten we ons misschien zorgen maken (DS 22 november). Linkse dominantie, zoals Mersch schrijft, wijst niet noodzakelijk op een ‘complot’ van een ‘linkse elite’. Ideologische vooroordelen kunnen op meer subtiele wijze doorsijpelen: in de keuze voor onderzoeksvragen, de datavergaring, of de analyse van bevindingen.
Net zomin hoeven we te veronderstellen dat rechtse wetenschappers actief worden buitengesloten. Er kan ook sprake zijn van zelfselectie die een sneeuwbaleffect teweegbrengt: linkse denkers voelen zich meer aangesproken door bepaalde vakgebieden (bijvoorbeeld geesteswetenschappen), waardoor die vakgebieden een linkse reputatie krijgen, waardoor rechtse denkers minder geneigd zijn om daarin te specialiseren. We zoeken allemaal graag gelijkgestemden op. In Wall Street lopen ook weinig linkse rakkers rond,…

The cultural buck stops somewhere: the origin of supernatural belief and the role of agency detection

(Commentary on "Seeking the Supernatural: The Interactive Religious Experience Model" by Neil Van Leeuwen & Michiel van Elk, target paper for Religion, Brain & Behavior by )
When I was a kid I used to pray in front of a glow-in-the-dark statue of the Virgin Mary. To “enhance” my telepathic connection with the Mother of God, I would rapidly flick the light switch of my room on and off, in the hope of eliciting some sort of anomalous visual experience (to no avail). As Van Leeuwen and van Elk would put it, I had absorbed “general beliefs” about the Mother of God from my parents and teachers, and I had even received a material “prop” (from my grandmother), but no-one had instructed me about the light switch. I was “actively seeking” personal experiences of the supernatural in a more or less creative fashion, in order to support my general beliefs.
Anecdotes aside, I applaud Van Leeuwen and van Elk’s interactive model of religious belief, which clearly moves the debate fo…